Psychiatrie & GGZ — medische-afkortingen.nl

Afkortingen rondom psychische aandoeningen, gedragsstoornissen en behandelingen.

GGZ - organisatie & wetgeving 10 Psychiatrie - aandoeningen 26 Psychiatrie - behandelingen & medicatie 16

GGZ - organisatie & wetgeving

DSM Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders

Internationaal handboek voor de classificatie van psychische stoornissen; huidige versie DSM-5.

FACT Flexible assertive community treatment

Outreachend GGZ-team dat mensen met ernstige psychische aandoeningen in de wijk behandelt.

GAF Global assessment of functioning

Score (0-100) voor het algeheel psychisch, sociaal en beroepsmatig functioneren.

GGZ Geestelijke gezondheidszorg

De sector die psychische zorg biedt.

IBS Inbewaringstelling

Spoedmaatregel voor gedwongen opname bij acuut gevaar; tegenwoordig crisismaatregel onder de Wvggz.

PAAZ Psychiatrische afdeling algemeen ziekenhuis

Psychiatrische opnameafdeling binnen een gewoon ziekenhuis.

POH-GGZ Praktijkondersteuner huisarts GGZ

Zorgverlener in de huisartsenpraktijk voor psychische klachten.

RM Rechterlijke machtiging

Machtiging van de rechter voor gedwongen opname; onder de Wvggz vervangen door de zorgmachtiging.

Wvggz Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg

Wet die verplichte psychiatrische zorg regelt; verving in 2020 de Wet BOPZ.

ZM Zorgmachtiging

Machtiging onder de Wvggz waarmee verplichte zorg kan worden verleend.

Psychiatrie - aandoeningen

ADD Aandachtstekortstoornis

Vorm van ADHD zonder duidelijke hyperactiviteit, met vooral concentratieproblemen.

ADHD Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit

Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Neurobiologische ontwikkelingsstoornis met aandachtstekort, impulsiviteit en/of hyperactiviteit.

AN Anorexia nervosa

Eetstoornis met ernstige beperking van voedselinname en een verstoord lichaamsbeeld.

ARFID Avoidant/restrictive food intake disorder

Vermijdende/restrictieve voedselinnamestoornis, zonder verstoord lichaamsbeeld.

ASS Autismespectrumstoornis

Neurobiologische ontwikkelingsstoornis met beperkingen in sociale communicatie en repetitief gedrag.

AUD Stoornis in alcoholgebruik

Problematisch alcoholgebruik met controleverlies en afhankelijkheid; Engels: alcohol use disorder.

BD Bipolaire stoornis

Stemmingsstoornis met afwisselend manische en depressieve episoden; voorheen manisch-depressief.

BED Binge eating disorder

Eetbuistoornis: terugkerende eetbuien zonder compenserend gedrag.

BN Boulimia nervosa

Eetstoornis met eetbuien gevolgd door compenserend gedrag zoals braken.

BPS Borderline persoonlijkheidsstoornis

Persoonlijkheidsstoornis gekenmerkt door instabiele emoties, relaties en zelfbeeld.

DIS Dissociatieve identiteitsstoornis

Stoornis waarbij iemand twee of meer identiteiten ervaart, vaak na vroegkinderlijk trauma.

EPA Ernstige psychische aandoening

Verzamelterm voor langdurige, ernstige psychiatrische problematiek met beperkingen in het dagelijks functioneren.

GAD Gegeneraliseerde angststoornis

Generalized Anxiety Disorder. Chronische, moeilijk controleerbare angst over meerdere levensgebieden.

GTS Gilles de la Tourette-syndroom

Ticstoornis met motorische en vocale tics.

LVB Licht verstandelijke beperking

IQ tussen circa 50 en 85 met beperkte sociale redzaamheid.

MDD Ernstige depressieve stoornis

Major Depressive Disorder. Klinische depressie met minstens twee weken anhedonie of somberheid.

MNS Maligne neurolepticasyndroom

Zeldzame, levensbedreigende reactie op antipsychotica met koorts en spierstijfheid.

NAH Niet-aangeboren hersenletsel

Hersenletsel ontstaan na de geboorte, bijv. door trauma, beroerte of zuurstoftekort.

OCD Obsessief-compulsieve stoornis

Angststoornis gekenmerkt door terugkerende obsessieve gedachten en dwangmatige handelingen.

PMDD Premenstruele dysfore stoornis

Ernstige stemmingsklachten in de week voor de menstruatie.

PMR Psychomotore retardatie

Vertraging van denken en bewegen, vaak bij ernstige depressie.

PPD Postpartumdepressie

Depressie die ontstaat na een bevalling.

PTSS Posttraumatische stressstoornis

Angststoornis na een schokkende gebeurtenis, met herbelevingen, vermijding en verhoogde prikkelbaarheid.

SI Suïcidale ideatie

Gedachten aan zelfdoding; belangrijk onderdeel van risicotaxatie.

SOLK Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten

Lichamelijke klachten waarvoor geen (voldoende) medische verklaring wordt gevonden. Tegenwoordig ALK genoemd.

TD Tardieve dyskinesie

Onwillekeurige bewegingen (vooral in het gezicht) als late bijwerking van antipsychotica.

Psychiatrie - behandelingen & medicatie

ACT Acceptance and commitment therapy

Therapie gericht op accepteren van klachten en handelen naar eigen waarden. In de GGZ ook: assertive community treatment (outreachend team).

AP Antipsychotica

Medicatie tegen psychose, zoals haloperidol, olanzapine en clozapine.

BZD Benzodiazepinen

Kalmerings- en slaapmiddelen zoals oxazepam en temazepam; verslavingsrisico bij langdurig gebruik.

CGT Cognitieve gedragstherapie

Psychotherapievorm gericht op het veranderen van disfunctionele gedachten en gedragspatronen.

DBT Dialectische gedragstherapie

Therapie gericht op emotieregulatie, o.a. bij borderline persoonlijkheidsstoornis.

ECT Elektroconvulsietherapie

Behandeling waarbij onder narcose elektrische stimulatie van de hersenen plaatsvindt. Effectief bij ernstige depressie.

EMDR Eye Movement Desensitization and Reprocessing

Therapievorm voor trauma waarbij oogbewegingen de verwerking van traumatische herinneringen ondersteunen.

IPT Interpersoonlijke psychotherapie

Kortdurende therapie gericht op relaties en levensgebeurtenissen, vooral bij depressie.

Li Lithium

Stemmingsstabilisator bij bipolaire stoornis; vereist bloedspiegelcontroles.

MAOI Monoamineoxidaseremmer

Antidepressiva die het enzym MAO remmen; vereisen een dieet.

PMT Psychomotorische therapie

Therapie via beweging en lichaamsgerichte oefeningen.

rTMS Repetitieve transcraniële magnetische stimulatie

Behandeling met magnetische pulsen op de schedel, o.a. bij therapieresistente depressie.

SNRI Serotonine-noradrenalineheropnameremmer

Antidepressivum dat zowel serotonine als noradrenaline heropname remt.

SSRI Selectieve serotonineheropnameremmer

Groep antidepressiva die de heropname van serotonine remmen. Eerste keus bij depressie en angststoornissen.

TCA Tricyclische antidepressiva

Oudere groep antidepressiva, zoals amitriptyline en nortriptyline.

VERS Vaardigheidstraining emotieregulatiestoornis

Groepstraining voor mensen met borderline-problematiek.