Algemeen — medische-afkortingen.nl

Specialisme-overstijgende afkortingen: dossiervoering, organisatie van de zorg, lichamelijk onderzoek en veelgebruikte labwaarden.

Dossier & verslaglegging 33 Juridisch & tuchtrecht 18 Onderzoek & lab 30 Organisatie & functies 43

Dossier & verslaglegging

ALK Aanhoudende lichamelijke klachten

Nieuwere term voor wat eerder SOLK (somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten) heette.

AN Anamnese

Het vraaggesprek waarin de arts de klachten en geschiedenis uitvraagt.

AO Aanvullend onderzoek

Onderzoek na het lichamelijk onderzoek, zoals bloedonderzoek of beeldvorming.

BB Behandelbeperking

Afspraak over welke behandelingen niet meer worden ingezet, bijv. geen IC-opname of beademing.

Bdz Beiderzijds

Aan beide kanten (links en rechts).

Cve Cave

Latijn voor "pas op": waarschuwing in het dossier, bijv. voor een allergie. Meestal voluit als CAVE genoteerd.

DD Differentiaaldiagnose

Lijst van mogelijke diagnoses die de klachten kunnen verklaren.

DNR Do not resuscitate

Engelse term voor niet-reanimerenafspraak; in NL meestal NTBR of NR genoteerd.

ECI E causa ignota

Latijn voor "door onbekende oorzaak".

Exp Expectatief

Afwachtend beleid: niet behandelen maar het natuurlijke beloop volgen.

FA Familieanamnese

Ziekten die in de familie voorkomen, relevant voor erfelijke risico's.

FU Follow-up

Vervolgafspraak of controletraject na behandeling of onderzoek.

GA Geen afwijkingen

Notatie in het dossier: onderzoek toonde geen afwijkingen.

GB Geen bijzonderheden

Notatie in het dossier: niets afwijkends gevonden.

GDA Geen duidelijke afwijkingen

Notatie in het dossier: geen duidelijke afwijkingen gevonden.

HIS Huisartseninformatiesysteem

Softwaresysteem waarin de huisarts het patiëntendossier bijhoudt.

i.o. In overleg / in opleiding

Afhankelijk van context: in overleg met, of (functie) in opleiding.

LO Lichamelijk onderzoek

Het onderzoek van het lichaam door de arts: kijken, voelen, kloppen, luisteren.

M. Morbus of musculus

Latijnse voorvoegsels: M. Parkinson = ziekte van Parkinson; m. biceps = bicepsspier.

NR Niet reanimeren

Behandelbeperking: geen reanimatie bij hartstilstand. Ook genoteerd als NTBR of DNR.

NTBR Not to be resuscitated

Afspraak om niet te reanimeren bij een hartstilstand; ook wel NR of DNR genoemd.

PGD Persoonlijk gezondheidsdossier

Dossier waarin de patiënt zelf gezondheidsgegevens beheert; ook wel PGO (persoonlijke gezondheidsomgeving).

Pt Patiënt

De mannelijke patiënt; pte = patiënte.

RMSR Richtlijn medisch specialistische rapportage

Kwaliteitseisen voor medische expertiserapporten, o.a. in letselschade- en arbeidsongeschiktheidszaken.

SOAP Subjectief, Objectief, Analyse, Plan

Vaste indeling van een verslag in het (huisartsen)dossier; ook wel S.O.A.P. of SOEP genoemd.

SOEP Subjectief, Objectief, Evaluatie, Plan

Nederlandse variant van de SOAP-verslaglegging in het huisartsendossier.

SQA Status quo ante

Terug in de toestand van daarvoor; de situatie is onveranderd.

Tx Transplantatie of therapie

Afhankelijk van context: transplantatie (bijv. nier-Tx) of behandeling.

VG Voorgeschiedenis

Eerdere ziekten, operaties en aandoeningen van de patiënt.

VIM Veilig incident melden

Systeem waarmee zorgverleners (bijna-)incidenten intern melden om van te leren.

VOD Voorlopige ontslagdatum

Geplande datum waarop de patiënt het ziekenhuis kan verlaten.

WD Werkdiagnose

Voorlopige diagnose waarmee wordt gewerkt totdat er meer duidelijkheid is.

ZIS Ziekenhuisinformatiesysteem

Softwaresysteem voor patiëntgegevens en dossiers in het ziekenhuis.

Juridisch & tuchtrecht

AMvB Algemene maatregel van bestuur

Regeringsbesluit dat een wet nader uitwerkt, ook in de zorgwetgeving.

BIG Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg

Wet die zorgberoepen en titels beschermt; zorgverleners staan in het BIG-register.

BOPZ Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen

Historische dwangopnamewet; in 2020 vervangen door de Wvggz en de Wzd.

CTG Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg

Hoogste tuchtrechter in de zorg; behandelt beroep tegen uitspraken van de regionale tuchtcolleges.

GOMA Gedragscode openheid medische incidenten

Gedragscode over openheid en betere afwikkeling na medische incidenten en aansprakelijkstelling.

METC Medisch-ethische toetsingscommissie

Commissie die medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen toetst.

OTS Ondertoezichtstelling

Kinderbeschermingsmaatregel waarbij een gezinsvoogd het gezag beperkt.

RTE Regionale Toetsingscommissie Euthanasie

Commissie die achteraf toetst of euthanasie volgens de zorgvuldigheidseisen is uitgevoerd.

RTG Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg

College dat klachten over BIG-geregistreerde zorgverleners behandelt.

SKGZ Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen

Onafhankelijke instantie voor geschillen tussen verzekerden en zorgverzekeraars.

UHP Uithuisplaatsing

Kinderbeschermingsmaatregel waarbij een kind (tijdelijk) elders wordt geplaatst.

VOG Verklaring omtrent gedrag

Verklaring dat iemands justitiële verleden geen bezwaar vormt voor een functie, verplicht in veel zorgfuncties.

Wbp Wet bescherming persoonsgegevens

Historische privacywet; in 2018 vervangen door de AVG.

WGBO Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst

Wet die de rechten en plichten van patiënt en hulpverlener regelt, o.a. informatie en toestemming.

Wlz Wet langdurige zorg

Wet voor zware, langdurige zorg zoals verpleeghuiszorg; indicatie via het CIZ.

Wmo Wet maatschappelijke ondersteuning

Wet waarmee gemeenten ondersteuning thuis regelen, zoals huishoudelijke hulp en hulpmiddelen.

WTL Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding

De euthanasiewet; regelt de zorgvuldigheidseisen voor euthanasie.

Zvw Zorgverzekeringswet

Wet die de verplichte basiszorgverzekering regelt.

Onderzoek & lab

Abd Abdomen

De buik.

AF Ademfrequentie

Aantal ademteugen per minuut.

BK Bloedkweek

Kweek van bloed om bacteriën in de bloedbaan aan te tonen.

BSE Bezinking (bezinkingssnelheid erytrocyten)

Bloedtest die wijst op ontsteking of infectie.

CRP C-reactief proteïne

Ontstekingswaarde in het bloed; stijgt snel bij infectie.

CWK Cervicale wervelkolom

De nekwervels (C1 t/m C7).

DALY Disability-adjusted life years

Maat voor ziektelast: het aantal verloren gezonde levensjaren door ziekte of vroegtijdig overlijden.

DNA Desoxyribonucleïnezuur

Molecuul dat de erfelijke informatie van een organisme draagt.

EBM Evidence-based medicine

Geneeskunde op basis van het beste beschikbare wetenschappelijke bewijs.

EMV Eye, Motor, Verbal (EMV-score)

De drie onderdelen van de Glasgow Coma Scale voor het bewustzijn.

Ery Erytrocyten

Rode bloedcellen.

Extr Extremiteiten

De ledematen: armen en benen.

GV Gezichtsvelden

Onderzoek van het gezichtsveld van de ogen.

Hb Hemoglobine

Zuurstofdragend eiwit in rode bloedcellen; laag Hb = bloedarmoede.

Ht Hematocriet

Percentage van het bloedvolume dat uit rode bloedcellen bestaat.

Leuco Leukocyten

Witte bloedcellen; verhoogd bij infectie of ontsteking.

LWK Lumbale wervelkolom

De lendenwervels (L1 t/m L5).

mRNA Messenger-RNA

Boodschapper-RNA dat de bouwinstructie voor een eiwit overbrengt; basis van mRNA-vaccins.

P Pols

Hartslagfrequentie per minuut.

RCT Randomized controlled trial

Gerandomiseerd onderzoek met controlegroep; de gouden standaard voor het aantonen van effect.

RNA Ribonucleïnezuur

Molecuul dat een rol speelt bij het aflezen en vertalen van erfelijke informatie.

RR Bloeddruk (Riva-Rocci)

Bloeddrukmeting, genoteerd als bovendruk/onderdruk, bijv. RR 120/80.

Sat Zuurstofsaturatie

Zuurstofverzadiging van het bloed, gemeten met een saturatiemeter. Ook SaO2 of SpO2.

SpO2 Perifere zuurstofsaturatie

Zuurstofverzadiging gemeten via een sensor op de vinger.

Temp Temperatuur

Lichaamstemperatuur.

Trombo Trombocyten

Bloedplaatjes, nodig voor de bloedstolling.

TWK Thoracale wervelkolom

De borstwervels (T1 t/m T12).

UK Urinekweek

Kweek van urine om een urineweginfectie aan te tonen.

US Urinesediment

Microscopisch onderzoek van urine.

VB Vochtbalans

Registratie van vochtinname en -uitscheiding.

Organisatie & functies

AIOS Arts in opleiding tot specialist

Afgestudeerd arts die de vervolgopleiding tot medisch specialist volgt.

ANIOS Arts niet in opleiding tot specialist

Afgestudeerd arts die werkt zonder opleidingsplek tot specialist.

AVG Arts verstandelijk gehandicapten

Medisch specialist voor mensen met een verstandelijke beperking.

CAK Centraal Administratie Kantoor

Berekent en int eigen bijdragen voor o.a. Wlz- en Wmo-zorg.

CCU Coronary care unit

Hartbewakingsafdeling.

CIZ Centrum Indicatiestelling Zorg

Beoordeelt of iemand recht heeft op langdurige zorg (Wlz-indicatie).

DA Doktersassistent

Assistent in de huisartsenpraktijk: triage, kleine verrichtingen, administratie.

DBC Diagnose-behandelcombinatie

Registratie- en declaratie-eenheid die een diagnose koppelt aan de bijbehorende behandeling.

EHA Eigen huisarts

De vaste huisarts van de patiënt.

EHBO Eerste hulp bij ongevallen

Directe hulp aan een slachtoffer voordat professionele zorg beschikbaar is.

EPD Elektronisch patiëntendossier

Digitaal dossier waarin zorgverleners de patiëntgegevens bijhouden.

FMS Federatie Medisch Specialisten

Koepelorganisatie van de wetenschappelijke verenigingen van medisch specialisten.

FT Fysiotherapie

Paramedische behandeling van klachten aan het bewegingsapparaat.

GHOR Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio

Coördineert geneeskundige hulpverlening bij ongevallen, rampen en crises.

GNK Geneeskunde

De medische wetenschap.

HA Huisarts

De eerstelijns arts; eerste aanspreekpunt in de zorg.

HAIO Huisarts in opleiding

Arts die de driejarige huisartsopleiding volgt.

HAP Huisartsenpost

Post voor spoedeisende huisartsenzorg buiten kantooruren.

IC Intensive care

Afdeling voor intensieve bewaking en behandeling van ernstig zieke patiënten.

IGJ Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd

Toezichthouder op de kwaliteit en veiligheid van zorg en jeugdhulp.

IGZ Inspectie voor de Gezondheidszorg

Historische naam van de zorginspectie; in 2017 opgegaan in de IGJ.

KNMG Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst

Artsenfederatie; stelt o.a. gedragsregels en richtlijnen voor artsen op.

Lareb Landelijke Registratie en Evaluatie van Bijwerkingen

Bijwerkingencentrum: meldpunt voor bijwerkingen van medicijnen en vaccins.

LHV Landelijke Huisartsen Vereniging

Beroeps- en belangenvereniging van huisartsen.

MC Medium care

Bewaakte afdeling tussen gewone verpleegafdeling en intensive care in.

MDO Multidisciplinair overleg

Overleg waarin meerdere disciplines samen het behandelplan bespreken.

MMW Medisch maatschappelijk werk

Ondersteuning van patiënten bij de sociale en emotionele gevolgen van ziekte.

NZa Nederlandse Zorgautoriteit

Toezichthouder op zorgmarkten; stelt tarieven en prestaties vast.

OGGZ Openbare geestelijke gezondheidszorg

Ggz voor kwetsbare mensen die zelf geen hulp zoeken, zoals bij verwaarlozing of dakloosheid.

OK Operatiekamer

De ruimte waar operaties plaatsvinden; ook: operatie zelf.

PA Physician assistant

Zorgprofessional die zelfstandig medische taken van een arts overneemt.

POH Praktijkondersteuner huisarts

Zorgverlener in de huisartsenpraktijk voor o.a. chronische zorg; POH-GGZ voor psychische klachten.

RIAGG Regionale Instelling voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg

Historische ggz-instelling; de naam komt nog voor in oudere dossiers.

SU Spreekuur

Vast moment waarop patiënten de arts kunnen bezoeken.

SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Ministerie verantwoordelijk voor o.a. arbeidsomstandigheden en sociale zekerheid.

TC Telefonisch consult

Consult dat telefonisch plaatsvindt.

TNO Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek

Onderzoeksorganisatie, in de zorg o.a. actief rond arbeid, jeugd en gezond leven.

UMC Universitair medisch centrum

Academisch ziekenhuis verbonden aan een universiteit.

VIOS Verpleegkundige in opleiding tot specialist

Verpleegkundige die de opleiding tot verpleegkundig specialist volgt.

VS Verpleegkundig specialist

Verpleegkundige met masteropleiding die zelfstandig behandelt en voorschrijft.

WHO World Health Organization

Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties; in het Nederlands ook WGO.

ZH Ziekenhuis

Instelling voor medisch-specialistische zorg.

ZN Zorgverzekeraars Nederland

Branchevereniging van zorgverzekeraars.