Home Specialismen Afkorting voorstellen
← Specialismen

Algemeen

168 afkortingen

Specialisme-overstijgende afkortingen: dossiervoering, organisatie van de zorg, lichamelijk onderzoek en veelgebruikte labwaarden.

Dossier & verslaglegging 33 Juridisch & tuchtrecht 18 Onderzoek & lab 30 Organisatie & functies 45 Sociale zekerheid & arbeidswetgeving 42

Dossier & verslaglegging

ALK Aanhoudende lichamelijke klachten
Nieuwere term voor wat eerder SOLK (somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten) heette.
AN Anamnese ⚠ meerdere betekenissen
Het vraaggesprek waarin de arts de klachten en geschiedenis uitvraagt.
AO Aanvullend onderzoek
Onderzoek na het lichamelijk onderzoek, zoals bloedonderzoek of beeldvorming.
BB Behandelbeperking
Afspraak over welke behandelingen niet meer worden ingezet, bijv. geen IC-opname of beademing.
Bdz Beiderzijds
Aan beide kanten (links en rechts).
Cve Cave
Latijn voor "pas op": waarschuwing in het dossier, bijv. voor een allergie. Meestal voluit als CAVE genoteerd.
DD Differentiaaldiagnose ⚠ meerdere betekenissen
Lijst van mogelijke diagnoses die de klachten kunnen verklaren.
DNR Do not resuscitate
Engelse term voor niet-reanimerenafspraak; in NL meestal NTBR of NR genoteerd.
ECI E causa ignota
Latijn voor "door onbekende oorzaak".
Exp Expectatief
Afwachtend beleid: niet behandelen maar het natuurlijke beloop volgen.
FA Familieanamnese
Ziekten die in de familie voorkomen, relevant voor erfelijke risico's.
FU Follow-up
Vervolgafspraak of controletraject na behandeling of onderzoek.
GA Geen afwijkingen ⚠ meerdere betekenissen
Notatie in het dossier: onderzoek toonde geen afwijkingen.
GB Geen bijzonderheden
Notatie in het dossier: niets afwijkends gevonden.
GDA Geen duidelijke afwijkingen
Notatie in het dossier: geen duidelijke afwijkingen gevonden.
HIS Huisartseninformatiesysteem
Softwaresysteem waarin de huisarts het patiëntendossier bijhoudt.
i.o. In overleg / in opleiding
Afhankelijk van context: in overleg met, of (functie) in opleiding.
LO Lichamelijk onderzoek
Het onderzoek van het lichaam door de arts: kijken, voelen, kloppen, luisteren.
M. Morbus of musculus
Latijnse voorvoegsels: M. Parkinson = ziekte van Parkinson; m. biceps = bicepsspier.
NR Niet reanimeren
Behandelbeperking: geen reanimatie bij hartstilstand. Ook genoteerd als NTBR of DNR.
NTBR Not to be resuscitated
Afspraak om niet te reanimeren bij een hartstilstand; ook wel NR of DNR genoemd.
PGD Persoonlijk gezondheidsdossier
Dossier waarin de patiënt zelf gezondheidsgegevens beheert; ook wel PGO (persoonlijke gezondheidsomgeving).
Pt Patiënt
De mannelijke patiënt; pte = patiënte.
RMSR Richtlijn medisch specialistische rapportage
Kwaliteitseisen voor medische expertiserapporten, o.a. in letselschade- en arbeidsongeschiktheidszaken.
SOAP Subjectief, Objectief, Analyse, Plan
Vaste indeling van een verslag in het (huisartsen)dossier; ook wel S.O.A.P. of SOEP genoemd.
SOEP Subjectief, Objectief, Evaluatie, Plan
Nederlandse variant van de SOAP-verslaglegging in het huisartsendossier.
SQA Status quo ante
Terug in de toestand van daarvoor; de situatie is onveranderd.
Tx Transplantatie of therapie ⚠ meerdere betekenissen
Afhankelijk van context: transplantatie (bijv. nier-Tx) of behandeling.
VG Voorgeschiedenis
Eerdere ziekten, operaties en aandoeningen van de patiënt.
VIM Veilig incident melden
Systeem waarmee zorgverleners (bijna-)incidenten intern melden om van te leren.
VOD Voorlopige ontslagdatum ⚠ meerdere betekenissen
Geplande datum waarop de patiënt het ziekenhuis kan verlaten.
WD Werkdiagnose
Voorlopige diagnose waarmee wordt gewerkt totdat er meer duidelijkheid is.
ZIS Ziekenhuisinformatiesysteem
Softwaresysteem voor patiëntgegevens en dossiers in het ziekenhuis.

Juridisch & tuchtrecht

AMvB Algemene maatregel van bestuur
Regeringsbesluit dat een wet nader uitwerkt, ook in de zorgwetgeving.
BIG Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg
Wet die zorgberoepen en titels beschermt; zorgverleners staan in het BIG-register.
BOPZ Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen
Historische dwangopnamewet; in 2020 vervangen door de Wvggz en de Wzd.
CTG Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg ⚠ meerdere betekenissen
Hoogste tuchtrechter in de zorg; behandelt beroep tegen uitspraken van de regionale tuchtcolleges.
GOMA Gedragscode openheid medische incidenten
Gedragscode over openheid en betere afwikkeling na medische incidenten en aansprakelijkstelling.
METC Medisch-ethische toetsingscommissie
Commissie die medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen toetst.
OTS Ondertoezichtstelling
Kinderbeschermingsmaatregel waarbij een gezinsvoogd het gezag beperkt.
RTE Regionale Toetsingscommissie Euthanasie
Commissie die achteraf toetst of euthanasie volgens de zorgvuldigheidseisen is uitgevoerd.
RTG Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg
College dat klachten over BIG-geregistreerde zorgverleners behandelt.
SKGZ Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen
Onafhankelijke instantie voor geschillen tussen verzekerden en zorgverzekeraars.
UHP Uithuisplaatsing
Kinderbeschermingsmaatregel waarbij een kind (tijdelijk) elders wordt geplaatst.
VOG Verklaring omtrent gedrag
Verklaring dat iemands justitiële verleden geen bezwaar vormt voor een functie, verplicht in veel zorgfuncties.
Wbp Wet bescherming persoonsgegevens
Historische privacywet; in 2018 vervangen door de AVG.
WGBO Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst
Wet die de rechten en plichten van patiënt en hulpverlener regelt, o.a. informatie en toestemming.
Wlz Wet langdurige zorg
Wet voor zware, langdurige zorg zoals verpleeghuiszorg; indicatie via het CIZ.
Wmo Wet maatschappelijke ondersteuning ⚠ meerdere betekenissen
Wet waarmee gemeenten ondersteuning thuis regelen, zoals huishoudelijke hulp en hulpmiddelen.
WTL Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding
De euthanasiewet; regelt de zorgvuldigheidseisen voor euthanasie.
Zvw Zorgverzekeringswet
Wet die de verplichte basiszorgverzekering regelt.

Onderzoek & lab

Abd Abdomen
De buik.
AF Ademfrequentie ⚠ meerdere betekenissen
Aantal ademteugen per minuut.
BK Bloedkweek
Kweek van bloed om bacteriën in de bloedbaan aan te tonen.
BSE Bezinking (bezinkingssnelheid erytrocyten) ⚠ meerdere betekenissen
Bloedtest die wijst op ontsteking of infectie.
CRP C-reactief proteïne
Ontstekingswaarde in het bloed; stijgt snel bij infectie.
CWK Cervicale wervelkolom
De nekwervels (C1 t/m C7).
DALY Disability-adjusted life years
Maat voor ziektelast: het aantal verloren gezonde levensjaren door ziekte of vroegtijdig overlijden.
DNA Desoxyribonucleïnezuur
Molecuul dat de erfelijke informatie van een organisme draagt.
EBM Evidence-based medicine
Geneeskunde op basis van het beste beschikbare wetenschappelijke bewijs.
EMV Eye, Motor, Verbal (EMV-score) ⚠ meerdere betekenissen
De drie onderdelen van de Glasgow Coma Scale voor het bewustzijn.
Ery Erytrocyten
Rode bloedcellen.
Extr Extremiteiten
De ledematen: armen en benen.
GV Gezichtsvelden
Onderzoek van het gezichtsveld van de ogen.
Hb Hemoglobine
Zuurstofdragend eiwit in rode bloedcellen; laag Hb = bloedarmoede.
Ht Hematocriet
Percentage van het bloedvolume dat uit rode bloedcellen bestaat.
Leuco Leukocyten
Witte bloedcellen; verhoogd bij infectie of ontsteking.
LWK Lumbale wervelkolom
De lendenwervels (L1 t/m L5).
mRNA Messenger-RNA
Boodschapper-RNA dat de bouwinstructie voor een eiwit overbrengt; basis van mRNA-vaccins.
P Pols
Hartslagfrequentie per minuut.
RCT Randomized controlled trial
Gerandomiseerd onderzoek met controlegroep; de gouden standaard voor het aantonen van effect.
RNA Ribonucleïnezuur
Molecuul dat een rol speelt bij het aflezen en vertalen van erfelijke informatie.
RR Bloeddruk (Riva-Rocci)
Bloeddrukmeting, genoteerd als bovendruk/onderdruk, bijv. RR 120/80.
Sat Zuurstofsaturatie
Zuurstofverzadiging van het bloed, gemeten met een saturatiemeter. Ook SaO2 of SpO2.
SpO2 Perifere zuurstofsaturatie
Zuurstofverzadiging gemeten via een sensor op de vinger.
Temp Temperatuur
Lichaamstemperatuur.
Trombo Trombocyten
Bloedplaatjes, nodig voor de bloedstolling.
TWK Thoracale wervelkolom
De borstwervels (T1 t/m T12).
UK Urinekweek
Kweek van urine om een urineweginfectie aan te tonen.
US Urinesediment
Microscopisch onderzoek van urine.
VB Vochtbalans
Registratie van vochtinname en -uitscheiding.

Organisatie & functies

AGIO Assistent-geneeskundige in opleiding
Oudere aanduiding voor een arts die in opleiding is tot medisch specialist. Tegenwoordig heet dat AIOS. De term komt nog voor in oudere dossiers en wordt in België nog gebruikt.
AGNIO Assistent-geneeskundige niet in opleiding
Oudere aanduiding voor een arts die als assistent op een afdeling werkt zonder in opleiding te zijn tot specialist. Tegenwoordig ANIOS.
AIOS Arts in opleiding tot specialist
Afgestudeerd arts die de vervolgopleiding tot medisch specialist volgt.
ANIOS Arts niet in opleiding tot specialist
Afgestudeerd arts die werkt zonder opleidingsplek tot specialist.
AVG Arts verstandelijk gehandicapten
Medisch specialist voor mensen met een verstandelijke beperking.
CAK Centraal Administratie Kantoor
Berekent en int eigen bijdragen voor o.a. Wlz- en Wmo-zorg.
CCU Coronary care unit ⚠ meerdere betekenissen
Hartbewakingsafdeling.
CIZ Centrum Indicatiestelling Zorg
Beoordeelt of iemand recht heeft op langdurige zorg (Wlz-indicatie).
DA Doktersassistent
Assistent in de huisartsenpraktijk: triage, kleine verrichtingen, administratie.
DBC Diagnose-behandelcombinatie
Registratie- en declaratie-eenheid die een diagnose koppelt aan de bijbehorende behandeling.
EHA Eigen huisarts
De vaste huisarts van de patiënt.
EHBO Eerste hulp bij ongevallen
Directe hulp aan een slachtoffer voordat professionele zorg beschikbaar is.
EPD Elektronisch patiëntendossier ⚠ meerdere betekenissen
Digitaal dossier waarin zorgverleners de patiëntgegevens bijhouden.
FMS Federatie Medisch Specialisten
Koepelorganisatie van de wetenschappelijke verenigingen van medisch specialisten.
FT Fysiotherapie
Paramedische behandeling van klachten aan het bewegingsapparaat.
GHOR Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio
Coördineert geneeskundige hulpverlening bij ongevallen, rampen en crises.
GNK Geneeskunde
De medische wetenschap.
HA Huisarts
De eerstelijns arts; eerste aanspreekpunt in de zorg.
HAIO Huisarts in opleiding
Arts die de driejarige huisartsopleiding volgt.
HAP Huisartsenpost ⚠ meerdere betekenissen
Post voor spoedeisende huisartsenzorg buiten kantooruren.
IC Intensive care
Afdeling voor intensieve bewaking en behandeling van ernstig zieke patiënten.
IGJ Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
Toezichthouder op de kwaliteit en veiligheid van zorg en jeugdhulp.
IGZ Inspectie voor de Gezondheidszorg
Historische naam van de zorginspectie; in 2017 opgegaan in de IGJ.
KNMG Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst
Artsenfederatie; stelt o.a. gedragsregels en richtlijnen voor artsen op.
Lareb Landelijke Registratie en Evaluatie van Bijwerkingen
Bijwerkingencentrum: meldpunt voor bijwerkingen van medicijnen en vaccins.
LHV Landelijke Huisartsen Vereniging
Beroeps- en belangenvereniging van huisartsen.
MC Medium care
Bewaakte afdeling tussen gewone verpleegafdeling en intensive care in.
MDO Multidisciplinair overleg
Overleg waarin meerdere disciplines samen het behandelplan bespreken.
MMW Medisch maatschappelijk werk
Ondersteuning van patiënten bij de sociale en emotionele gevolgen van ziekte.
NZa Nederlandse Zorgautoriteit
Toezichthouder op zorgmarkten; stelt tarieven en prestaties vast.
OGGZ Openbare geestelijke gezondheidszorg
Ggz voor kwetsbare mensen die zelf geen hulp zoeken, zoals bij verwaarlozing of dakloosheid.
OK Operatiekamer
De ruimte waar operaties plaatsvinden; ook: operatie zelf.
PA Physician assistant ⚠ meerdere betekenissen
Zorgprofessional die zelfstandig medische taken van een arts overneemt.
POH Praktijkondersteuner huisarts
Zorgverlener in de huisartsenpraktijk voor o.a. chronische zorg; POH-GGZ voor psychische klachten.
RIAGG Regionale Instelling voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg
Historische ggz-instelling; de naam komt nog voor in oudere dossiers.
SU Spreekuur
Vast moment waarop patiënten de arts kunnen bezoeken.
SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ministerie verantwoordelijk voor o.a. arbeidsomstandigheden en sociale zekerheid.
TC Telefonisch consult
Consult dat telefonisch plaatsvindt.
TNO Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek
Onderzoeksorganisatie, in de zorg o.a. actief rond arbeid, jeugd en gezond leven.
UMC Universitair medisch centrum
Academisch ziekenhuis verbonden aan een universiteit.
VIOS Verpleegkundige in opleiding tot specialist
Verpleegkundige die de opleiding tot verpleegkundig specialist volgt.
VS Verpleegkundig specialist
Verpleegkundige met masteropleiding die zelfstandig behandelt en voorschrijft.
WHO World Health Organization
Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties; in het Nederlands ook WGO.
ZH Ziekenhuis
Instelling voor medisch-specialistische zorg.
ZN Zorgverzekeraars Nederland
Branchevereniging van zorgverzekeraars.

Sociale zekerheid & arbeidswetgeving

AWBZ Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
Volksverzekering voor langdurige en onverzekerbare zorg, van 1968 tot 2015. Vervangen door de Wlz, de Wmo 2015, de Jeugdwet en de Zvw. Staat nog in veel oudere dossiers.
Blz Besluit langdurige zorg
Uitvoeringsbesluit bij de Wlz, met o.a. de regels voor de eigen bijdrage en het persoonsgebonden budget.
IOAW Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers
Uitkering op bijstandsniveau voor oudere werklozen na afloop van de WW, zonder toets op eigen vermogen.
IOAZ Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen
Vergelijkbaar met de IOAW, maar voor oudere zelfstandigen die hun bedrijf hebben beëindigd.
IOW Wet inkomensvoorziening oudere werklozen
Uitkering voor werklozen die op zekere leeftijd werkloos werden en hun WW- of loongerelateerde WGA-uitkering hebben opgebruikt.
IVRPH Internationaal verdrag inzake de rechten van personen met een handicap
VN-verdrag dat Nederland in 2016 ratificeerde; verplicht tot toegankelijkheid en redelijke aanpassingen, ook op het werk.
Pemba Wet premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
Wet uit 1998 waarmee werkgevers een gedifferentieerde WAO-premie gingen betalen op basis van hun eigen instroom in de WAO.
REA Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten
Wet uit 1998 met voorzieningen en subsidies om arbeidsgehandicapten aan het werk te helpen. In 2006 ingetrokken; de regelingen gingen op in de Wet WIA en de Wajong.
TAV Wet terugdringing arbeidsongeschiktheidsvolume
Wet uit 1992 die het beroep op de WAO moest terugdringen, o.a. met bonussen en malussen voor werkgevers.
TBA Wet terugdringing beroep op de arbeidsongeschiktheidsregelingen
Wet uit 1993 die het WAO-criterium aanscherpte: voortaan werd gekeken naar alle algemeen geaccepteerde arbeid, niet alleen naar passend werk.
VLZ Wet verlenging loondoorbetaling bij ziekte
Wet uit 2004 die de loondoorbetalingsplicht van één naar twee jaar bracht. Sindsdien geldt de bekende periode van 104 weken vóór de WIA-beoordeling.
Waadi Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs
Regelt uitzendwerk en detachering, o.a. het recht op hetzelfde loon als vaste collega's bij de inlener.
WAGW Wet arbeid gehandicapte werknemers
Wet uit 1986 die werkgevers moest stimuleren gehandicapte werknemers in dienst te nemen en te houden. Voorloper van de Wet REA.
Wav Wet arbeid vreemdelingen
Bepaalt wanneer een werkgever een werkvergunning nodig heeft om iemand van buiten de EER te laten werken.
WBMV Wet op de bijzondere medische verrichtingen
Bepaalt dat bepaalde ingrepen, zoals transplantaties en hartchirurgie, alleen met een vergunning mogen worden uitgevoerd.
WBO Wet op het bevolkingsonderzoek
Vergunningplicht voor bevolkingsonderzoek naar ernstige ziekten waarvoor geen behandeling bestaat, zoals bij screeningsprogramma's.
WCPV Wet collectieve preventie volksgezondheid
Regelde de taken van gemeenten en GGD'en in de openbare gezondheidszorg; in 2008 vervangen door de Wet publieke gezondheid.
WetBEU Wet beperking export uitkeringen
Wet uit 2000 die uitkeringen naar het buitenland beperkt tot landen waarmee Nederland afspraken heeft over handhaving en controle.
WetDBA Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties
Wet uit 2016 die de VAR verving; opdrachtgever en zzp'er zijn samen verantwoordelijk voor de vraag of er sprake is van loondienst.
Wfsv Wet financiering sociale verzekeringen
Regelt hoe de sociale verzekeringen (WW, WIA, ZW, Zvw) worden gefinancierd en welke premies werkgevers en werknemers betalen.
Wfz Wet forensische zorg
Regelt zorg voor mensen met een psychische stoornis die een strafbaar feit hebben gepleegd, en de aansluiting op de reguliere ggz.
Wjz Wet op de jeugdzorg
Regelde de jeugdzorg van 2005 tot 2015; vervangen door de Jeugdwet, waarmee gemeenten verantwoordelijk werden.
WKCZ Wet klachtrecht cliënten zorgsector
Regelde van 1995 tot 2016 de klachtenbehandeling in de zorg; vervangen door de Wkkgz.
WLB Wet op de lijkbezorging
Regelt onder meer de lijkschouw, de verklaring van overlijden en de termijnen voor begraven of cremeren.
WMCZ Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen
Verplicht zorginstellingen tot een cliëntenraad met advies- en instemmingsrechten.
WMG Wet marktordening gezondheidszorg
Basis voor het toezicht van de NZa op tarieven, prestaties en marktwerking in de zorg.
Wmk Wet op de medische keuringen
Wet uit 1998 die grenzen stelt aan medische keuringen bij aanstelling en verzekering: keuren mag alleen als de functie bijzondere eisen stelt aan de gezondheid.
WMO Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen
Verplicht toetsing van onderzoek met proefpersonen door een erkende commissie (METC of CCMO). LET OP: niet te verwarren met de Wmo, de Wet maatschappelijke ondersteuning.
Wnv Wet werken naar vermogen
Wetsvoorstel uit 2011-2012 om WWB, Wajong en WSW samen te voegen. Nooit ingevoerd; opgegaan in de Participatiewet (2015). Komt nog voor in stukken uit die periode.
WOA Wet onderscheid arbeidsduur
Verbiedt onderscheid tussen voltijders en deeltijders in arbeidsvoorwaarden, tenzij daar een goede reden voor is.
WOR Wet op de ondernemingsraden
Regelt de medezeggenschap van werknemers, waaronder het instemmingsrecht van de OR bij het arbobeleid en de keuze van de arbodienst.
Wpg Wet publieke gezondheid
Huidige wet voor de openbare gezondheidszorg: infectieziektebestrijding, jeugdgezondheidszorg en ouderengezondheidszorg. Basis voor o.a. meldingsplicht bij infectieziekten.
WSNP Wet schuldsanering natuurlijke personen
Wettelijk traject waarin iemand met problematische schulden na een periode van drie jaar met een schone lei verder kan.
Wtp Wet toekomst pensioenen
Wet uit 2023 die het pensioenstelsel herziet: van vaste aanspraken naar een persoonlijk pensioenvermogen. Raakt ook het arbeidsongeschiktheidspensioen.
WTZ Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen
Regelde de standaardpolis voor wie zich niet particulier kon verzekeren, tot de invoering van de Zorgverzekeringswet in 2006.
Wtza Wet toetreding zorgaanbieders
Sinds 2022: meldplicht en vergunningplicht voor nieuwe zorgaanbieders, gericht op kwaliteit en toezicht.
WTZi Wet toelating zorginstellingen
Regelde welke instellingen zorg mochten leveren; grotendeels vervangen door de Wtza (2022).
WUBO Wet uitkeringen burger-oorlogsslachtoffers 1940-1945
Uitkering en voorzieningen voor burgers met blijvend letsel door oorlogsgeweld; wordt uitgevoerd door de SVB.
Wulbz Wet uitbreiding loondoorbetalingsplicht bij ziekte
Wet uit 1996 die de loondoorbetaling bij ziekte van de Ziektewet naar de werkgever verschoof: het eerste ziektejaar werd voor rekening van de werkgever.
WUV Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940-1945
Uitkering en voorzieningen voor slachtoffers van vervolging in de Tweede Wereldoorlog; beoordeling loopt via de SVB.
WVG Wet voorzieningen gehandicapten
Regelde van 1994 tot 2007 gemeentelijke voorzieningen zoals een rolstoel, woningaanpassing en vervoer. Opgegaan in de Wmo.
WWV Wet werkloosheidsvoorziening
Vervolguitkering na de werkloosheidswet, tot 1987. In dat jaar opgegaan in de huidige WW.